مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
292
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
[ 153 ] حسن بن على بن محمّد بن على بن عمرو عطار ابو على حسن بن على بن محمّد بن على بن عمرو عطار ، از مشاهير علماى شيعهء اماميّهء بلخ بود . وى در اين شهر تولد يافت و تحصيلاتش را در همانجا به پايان رسانيد . او در زمان خود از برجستهترين محدّثان شيعه در خطهء بلخ بشمار مىرفت . « 1 » شيخ الفقيه ابو جعفر محمّد بن على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى معروف به صدوق - عليهالرحمه - در سال 368 ه . ق . با وى در شهر بلخ ملاقات و از محضرش كسب فيض كرد و از او اجازهء نقل روايت گرفت . چندين روايت از ابو على حسن بن على عطار در كتابهاى شيخ صدوق ( ره ) آمده است . « 2 » جدّ دوم اين مرد بزرگ على بن عمرو عطار از اصحاب امام على النقى عليه السّلام بوده است . « 3 » شيخ صدوق ( ره ) رواياتى را از طريق او نقل كرده است ؛ نظير اين روايات : شيخ صدوق - عليهالرحمه - روايت مىكند كه ابو على حسن بن على بن محمّد بن على بن عمرو عطار در بلخ به نقل از معاذ بن جبل مىگويد : من پشت سر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله سوار بودم . آن حضرت فرمود : اى معاذ ، آيا مىدانى كه حق خداوند بر بندگانش چيست ؟ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اين سخن را سه بار تكرار كردند . عرض كردم خدا و رسولش داناترند . حضرت فرمود : حق خدا آن است كه بندگانش براى او شريك قائل نشوند .
--> ج 2 ، ص 259 ؛ معجم البلدان ، ج 5 ، ص 365 ؛ الاكمال ، ج 7 ، ص 391 ؛ طبقات الحفّاظ ، ص 439 ؛ السياق ، ص 4 ؛ المنتخب ، ص 52 ؛ المختار من ذيل السمعانى ، ص 172 ؛ المستفاد من ذيل تاريخ بغداد ، ص 102 ؛ تبصير المنتبه ، ج 4 ، ص 1479 ؛ تهذيب تاريخ ابن عساكر ، ج 4 ، ص 234 ؛ العبر ، ج 3 ، ص 275 ؛ اللباب فى تهذيب الانساب ، ج 3 ، ص 355 . ( 1 ) - معانى الاخبار ، ص 47 ؛ من لا يحضره الفقيه ، حرف « ف » . ( 2 ) - تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 341 . ( 3 ) - رجال شيخ الطوسى ، ص 418 ؛ اختيار معرفة الرجال ، ص 195 .